جزوه آموزشي طناب زني
مختصري از دانستنيهاي طناب بازي
در رابطه با پيدايش طناب بازي بين محققين اختلاف نظر مي باشد بعضي از محققين معتقدند كه طناب بازي در يونان باستان آغاز شده و بعضي بر اين باورند كه ا بتدا در چين و مصر شروع شده و سپس به ساير نقاط گسترش يافته است حال حاضر ميليونها نفر زن و مرد ، پير و جوان در تمام دنيا به طناب بازي مشغولند و از آن لذت مي برند . طناب بازي فعاليتي است كه به شكل ساده اش براي كودكان 4 تا 5 سال و بصورت پيشرفته اش براي قهرمانان ورزشي مناسب است . در سال 1980 ميلادي سازمان بين المللي طناب بازي و انجمن طناب بازي كانادا تأسيس شد و در سال 1991 ميلادي فدراسيون جهاني طناب بازي تشكيل گرديد .
فوايد و مزايا
طناب بازي يك فعاليت بدني كامل و مناسب است ، روي قلب و عروق و دستگاه تنفس اثر مثبت گذاشته ، باعث ازدياد هماهنگي بين عصب و عضله ، سرعت ، استقامت ، چابكي و ريتم بدن مي شود . طناب بازي ضمن كمك به كنترل وزن بدن به بهبود وضعيت عمومي آن نيز مساعدت مي كند . به بدن فرم داده به ويژه موجب تقويت عضلات پشت ساق پاها مي شود .
از بروز ضعف هاي موجود در پاها به خصوص از صاف شدن كف پاها جلوگيري مي كند . و از همه مهمتر فشارهاي عصبي ، دلواپسي و افسردگي را كم كرده و در نتيجه اعتماد به نفس را افزايش مي دهد .
ضمناً به دانش آموزان امكان مي دهد تا حداكثر فعاليت بدني را در حداقل زمان و مكان و تقريباً بدون داشتن هيچگونه وسيله گران قيمتي انجام دهند .
وسايل مورد نياز
الف ) يك جفت كفش ورزشي چند منظوره كه كاملاً اندازه پاها باشد .
ب ) پيراهن و شلوار ورزشي كه مانع حركت آزادانه بدن و تبخير عرق نشود .
ج ) طناب بازي كه جنس آن از پلاستيك شيشه اي با دسته هاي كائوچوئي تهيه شده باشد .
د ) براي تمرين طناب بازي فضايي به ابعاد 3*3*3 متر مناسب است . بهتر است كف محلي كه در آن طناب بازي مي شود ضربه گير باشد تا به پاها صدمه اي وارد نشود . معمولاً اماكني كه كف آنها را پاركت يا تارتان است براي طناب بازي مناسب تر است .
اندازه طناب مناسب جهت تعيين مناسب اندازه طناب ، هر شركت كننده با در دست گرفتن دسته هاي طناب روي آن مي ايستد . سپس دسته هاي طناب را بطور افقي تا زير بغل بالا مي آورد . در اين حالت طناب كاملاً كشيده است . اگر دو سر طناب پايين تر از خط كمر يا بالاتر از آن باشد طناب براي اين فرد مناسب نيست بنابر اين اندازه طناب بايد تنظيم شود .
در صورتي كه طناب براي شركت كننده بلند باشد براي كوتاه كردن آن مي توان يك يا دوسر طناب را از زير دسته ها گره زد و بالاخره نحوه گذاشتن دسته هاي طناب به گونه اي است كه منتهي اليه دسته طناب متصل است در دست گرفته شود و انگشتان شست به سمت بالا قرار گيرد تا گردش طناب به آساني انجام شود .
راهنمايي هاي آموزشي
1- بهتر است براي جلوگيري از بروز حوادث ناگوار از دانش آموزان خواسته شود كه قبل از شروع حركات ، طناب هاي خودشان را چهارلا نموده و در دست چپ نگهدارنده و پس از استقرار در محلهاي مناسب با فرمان معلم شروع به طناب بازي نمايند .
2- لازم است قبل از شروع طناب بازي چند دقيقه براي گرم كردن عمومي بدن اختصاص يابد .
3- دانش آموزان مي يابد در حين طناب بازي بدنشان را راست نگه داشته و به جلو نگاه كنند .
4- در هنگام فرود ، روي سينه پا بوده و كمي زانوهايشان را خم كنند
5- دانش آموزان مي بايد حركات را به آهستگي شروع كنند و پس از مدتي عضلات بدنشان را منبسط كرده و از انجام دادن طناب بازي لذت ببرند .
ارتباط و اثرات طناب زني با ورزشهاي ديگر
1- ورزشهاي راكتي
يك برنامه طناب زني براي تقويت عضلات چشم ، دست و هماهنگي پاها ، چالاكي دستها و پاها ، براي سرويس زدن ، دريافت كردن و رسيدن به موقع به توپ در رشته هايي مانند تنيس ، بدمينتون ، تنيس روي ميز و اصولاً ورزشهاي راكتي مؤثر بوده و براي استقامت عضلات كمر و دستها و همچنين قدرت گرفتن راكت مفيد ميباشد .
2- ورزشهاي توپي
شامل بسكتبال ، فوتبال ، فوتبال آمريكايي ، بيسبال ، سافتبال و غيره مي باشد . براي پيشرفت و تقويت در موارد زير برنامه طناب زني مي تواند كمك نمايد و سطح ورزشكار را بالا ببرد .
1- ريتم و زمانبندي ورزشكار را تقويت نمايد .
2- شتاب و مقدار جهش در پريدنها را افزايش مي دهد .
3- سرعت و چابكي را در منطقه هاي كوچك بالا مي برد .
4- موجب افزايش قدرت در عضلات بزرگ ران ، زانو و مچ پاها مي شود .
5- هماهنگي بهترين عضلات دست و پا و چشم را بوجود مي آورد .
6- موجب افزايش استقامت و ثبات براي انداختن و پرتاب كردن و بلوكه كردن ، شوت نمودن و نگه داشتن و حتي حمل توپ و ضربه به توپ مي شود .
7- به طور جالبي موجب افزايش قدرت دريبل ، نگهداري توپ ، دريافت و پرتاب كردن آن مي شود .
8- براي اينكه توپ روي پاها باقي بماند و به اصطلاح توپ بچسبد ، مفيد ميباشد .
9- براي اينكه ورزشكار در سطح عالي و بين المللي رقابت نمايد و در آن ميادين بتواند به موقع دستورات مختلف حركتي را به عضلات خود بفرستد نياز به اجراي برنامه طناب زني دارد .
3- ورزشهاي تشكي
شامل كشتي ، جودو ، ژيمناستيك ، ورزشهاي رزمي و غيره شده كه براي تقويت در موارد زير برنامه طناب زني مفيد ومؤثر است .
1- براي تقويت مهارتهاي دست در دست و پا در پا
2- موجب افزايش چابكي در دستها و پاها مي شود .
3- موجب تقويت عضلات كف پائي مي شود .
4- سرعت عمل و عكس العمل را افزايش داده و حركات و ضربات پرخروش و انفجاري را تقويت مي نمايد .
5- براي تقويت قفل نمودن دستها دوركمر و حالت برعكس يعني گرفتن توسط حريف مفيد مي باشد .
6- مچ پاها و عضلات پاها را براي فرود از ارتفاع زياد تقويت مي نمايد .
7- هماهنگي و تعادل را افزايش مي دهد .
8- موجب بالا بردن سيستم انرژي هوازي و غير هوازي مي شود .
9- براي كنترل وزن و سوزاندن كالري در مدت كوتاه مفيد مي باشد .
4- بوكس
1- طناب زني با بوكس مترادف است و ورزشكاران بزرگ و برجسته اين رشته مانند محمد علي كلي ، سوگار ، ري لونارد ، روبرت دوران ، اوسكاردل هويا ، مايك تسيون و قهرمانان ديگر از برنامه طناب زني به عنوان برنامه اصلي و تمريني خود استفاده مي كرده اند .
2- برنامه طناب زني در ورزش بوكس بايد به گونه اي باشد كه انرژي مورد نياز ورزشكار را در مسابقه تأمين نمايد به عبارتي شبيه سازي انجام بگيرد ، يعني انرژي مورد نياز در هر راند و حاصل آن ضربدر راندي كه ورزشكار در آن قراردارد توسعه برنامه طناب زني تقويت گردد .
3- بوكسورها نياز به تمركز ، سريع دويدن ، با قدرت طناب زدن ، دوبار طناب را رد كردن و يك پا در ميان حركت را انجام دادن ، دارند .
4- طناب زدن سريع و طناب زني با طناب سنگين ، يا افزايش حوله يا كيسه اي به دور طناب مي تواند براي تقويت آمادگي قلبي ، عروقي و انجام حركتهاي انفجاري مفيد باشد .
5- يك قهرمان بوكس نياز به حركتهاي پا دارد و خيلي برايش مهم است ، طناب زني به پيشرفت و تقويت آن كمك مي كند . اجراي برنامه طناب زني موجب تقويت و پيشرفت حركات پا در ورزش بوكس مي شود .
6- موجب تقويت عضلات كف پائي مي شود كه معمولاً بوكسورها براي بالا بردن تعادل خود به آن نياز دارند .
7- موجب تقويت تغيير وضعيت يا به اصطلاح جا خالي بوكسور مي گردد
8- موجب تقويت سرعت عكس العمل ، هماهنگي ، تعادل ، ريتم و قدرت دستها و پاها و كمر و ساعدها مي شود.
5- رزشهاي چوبي مانند هاكي و غيره
1- برنامه طناب زني موجب افزايش قدرت چوب دستي شده و عضلات مچ و دستها را تقويت مي نمايد .
2- براي زدن ضربات كنترلي در بازيها مفيد است .
3- مچ پا و زانوها را براي چرخشها ي سريع آماده مي نمايد .
6- دو و ميداني
1- طناب زني در موقعيكه ورزشكار شروع به چرخش محيطي بصورت انفجاري مي نمايد ، تعادل آن را پيشرفت مي دهد مانند پرتاب ديسك و چكش
2- در موقع استارت سريع ، ورزشكار شتاب عمودي به خود مي گيرد .
3- تمركز روي پيروزي را افزايش مي دهد .
4- موجب افزايش قدرت زانوها ، پاها و مچ پاها مي شود .
7- دوچرخه سواري
شامل موارد دوچرخه سرعت ، جاده اي ، كوهستان و غيره
1- موجب افزايش قدرت گرفتن فرمان دوچرخه مي شود .
2- قدرت و استقامت شانه ها ، زانوها و آرنج و چالاكي پاها را افزايش مي دهد .
8- سواركاري
1- طناب زني به قدرت پاها ي ورزشكار كمك مي كند .
2- موجب تقويت عضلات برگشت معده كه براي سواركاري روي اسب مورد نياز است ، مي گردد.
3- موجب تقويت كنترل و تعادل بدن در هنگام سوار كاري پرش با اسب مي شود.
4- موجب تقويت استقامت ، توان و قدرت ورزشكار مي شود .
5- قدرت مچ دست را براي گرفتن و مهار كردن در اسب سواري افزايش مي دهد .
9- ورزشهاي آبي
مانند شنا ، واترپلو ، غواصي ، چهار شنا و غيره
1- ورزشهاي آبي نياز به حجم زياد و ظرفيت بالاي ششها دارد و اجراي برنامه طناب زني براي تقويت آن بسيار مفيد است .
2- براي حركات انفجاري ، چرخش بهتر ، استارت و برگشت بهتر مفيد است .
3- برنامه طناب زني ريتم ، زمانبندي و تمركز را بهبود مي بخشد .
10-ورزشهاي روي يخ
مانند اسكيت ، پاتيناژ ، اسكيت سرعتي ، هاكي و غيره
1- قبل از قرار گرفتن روي يخ طناب زني بطور عالي براي گرم كردن بدن بسيار مفيد است .
2- قدرت زانو و آرنج را افزايش مي دهد .
3- تعادل ، هماهنگي ، قدرت انفجاري و زمان بندي براي پريدن و يا چرخيدن و حركتهاي سريع پا را نيز توسعه مي دهد .
4- فعاليت بسيار مفيدي است براي خارج از پيست
5- براي اجراي حركتهاي ظريف و دقيق ، بايد در همه اندامها قدرت و هماهنگي مناسبي بوجود آمده باشد كه برنامه طناب زني ميتواند بسيار مفيد واقع شود .
11-ورزشهاي روي برف
اسكي ، سورتمه و غيره
1- اجراي طناب زني موجب تقويت ، تعادل ، هماهنگي ( پاها و زانوها ) ، و همچنين قدرت براي تيك اف و فرود هاي ناگهاني ميشود .
2- قدرتهاي انفجاري را براي پريدنها توسعه مي دهد .
12- ورزشهاي ديگر
مانند : بولينگ ، گلف ، تيراندازي با تير و كمان ، تيراندازي و غيره
1- براي تبراندازي ريلكس نمودن عضلات مهم است كه طناب زني موجب تقويت آن مي شود .
2- موجب تقويت ريتم و زمان بندي و حركتهاي تاب خوردن مي شود .
3- حركتهاي انفجاري براي پريدن ، چرخيدن و تابيدن را تقويت مي كند .
4- موجب تقويت استقامت در عضلات دست و مچ دست براي نگهداشتن وسيله به سمت هدف مي شود .
5- هماهنگي دست و چشم و زمان عكس العمل را افزايش ميدهد .
قوانين و مقررات فني مسابقات طناب بازي
مواد مسابقه
1- پرش جفتي از جلو بمدت يك دقيقه
2- پرش يكبار پريدن و دوبار رد كردن طناب از زير پاها از جلو
3- برنامه اجباري
وسايل و امكانات مورد نياز
1- طناب بازي به طول 5/2متر به تعداد شركت كنندگان
2- فضاي باز يا زمين واليبال و غيره
3- كورنومتر به تعداد مورد نياز
4- برگ ثبت امتيازات
تعداد نفرات هر تيم
هر تيم شامل 5 نفر است و امتياز چهار نفر برتر به حساب مي آيد .
لباس شركت كنندگان
هر تيم شركت كننده با لباس متحدالشكل و يك رنگ و كفش مناسب در مسابقات حاضر مي شود .
هيأت ژوري و تشكيلات
مسابقات بوسيله هيأت ژوري شامل
يك سرپرست ، 3 سر داور ، 4 تا 6 داور ، يك وقت نگهدار و چند منشي برگزار مي شود .
امتيازات
الف ) تيمي در اين مسابقات به مقام قهرماني مي رسد كه جمع امتياز چهار نفر از پنج نفر شركت كننده از ساير تيمها بيشتر باشد .
ب ) شركت كننده اي در اين مسابقات به مقام قهرمان قهرمانان مي رسد كه جمع امتياز او در سه قسمت از ساير شركت كنندگان بيشتر باشد .
ج ) به تيم ها و نفرات برتر در هر قسمت مدال و حكم تعلق خواهد گرفت
نحوه برگزاري مسابقات
پرش جفتي از جلو به مدت يك دقيقه
1- به شركت كننده اي كه بتواند در مدت يك دقيقه 200 بار طناب بزند 20 امتياز تعلق مي گيرد
2- شركت كنندگاني كه بتوانند بيشتر از 200 بار حركت يك بار رد كردن طناب را انجام دهند به ترتيب مقام اول ، دوم و سوم را كسب خواهند كرد .
II يك بار پريدن و دوبار رد كردن طناب از زير پاها از جلو
1- هر شركت كننده اي كه بتواند بدون وقفه 25 بار طناب را از زير پاهايش رد كند امتياز 25 تعلق مي گيرد.
تذكر : شركت كنندگاني كه بتوانند بيشتر از 25 بار رد كردن طناب را انجام دهند به ترتيب مقام اول ، دوم و سوم را كسب خواهند كرد .
III برنامه اجباري
برنامه اجباري شامل :
1- يك بار پريدن و يكبار رد كردن طناب از زير پاها از جلو ( چهار مرتبه با دو پا ، چهار مرتبه روي پاي چپ ، چهار مرتبه روي پاي راست و چهار مرتبه با دو پا )
2- پنجه و پاشنه چهار جفت ( 8 مرتبه )
3- پريدن ساده از جلو ( 4 مرتبه )
4- ضربدر جلو ( 4 مرتبه )
5- دو بار پريدن و يك بار رد كردن طناب از جلو (چهار مرتبه با دو پا ، چهار مرتبه روي پاي چپ ، چهار مرتبه روي پاي راست . )
6- گهواره 4 تا پاي راست – 4 تا پاي چپ
7- در جا دويدن 12 مرتبه يا چرخش
تذكرات
1- در صورت قطع برنامه شركت كننده مي تواند بلافاصله بقيه برنامه اجباري را اجرا كند .
2- اين برنامه بوسيله يك سر داور و چهار داور ارزشيابي مي شود .
نتيجه گيري
در كشور ما اغلب به علت عدم اطلاع از فوايد طناب بازي به اين فعاليت مهم و با ارزش آن طور كه بايد و شايد توجه نمي كنند . از آنجايي كه طناب بازي از يك طرف بر تمام عوامل آمادگي جسماني ، حركتي انسان اثر مثبت مي گذارد و از طرف ديگر قابل دسترسي براي عموم مي باشد و ضمناً براي تمرين به محل مشخص و زمان معين نياز ندارد بنابر اين در نظر است از اين فعاليت مؤثر و مفيد براي بالا بردن سطح آمادگي جسماني ، حركتي دانش آموزان ، همگاني كردن ورزش در مدارس و پر كردن اوقات فراغت آنان و بالاخره ايجاد فرصت براي شركت دانش آموزان در مسابقات استفاده كرد .
با تشکر معلم تربیت بدنی
دبستان حمزه سید الشهداء
آقای یزدانی